Dialect aan beide zijden van de grens
Wilm Janssen und Jan Koers, zwei begeisterte Kenner regionaler Sprachen, sind fasziniert davon, dass beidseits der Grenze am Rhein nahezu derselbe Dialekt gesprochen wird. Auch wenn heute deutlich weniger Dialekt gesprochen wird als früher.
„Wir beschäftigen uns seit Jahren intensiv mit diesen Dialekten, die man ‚Kleverländisch‘ nennt, und haben starke Ähnlichkeiten zwischen dem deutschen ‚Platt‘ aus der Gegend um Kleve und den Dialekten der Liemers und der Ost-Betuwe, ja sogar dem Arnheimer Stadtdialekt, festgestellt.
Wir interessieren uns auch für die Geschichte und Kultur der Region zwischen Arnheim, Didam, Krefeld und Duisburg. Auf Facebook haben wir außerdem Webseiten zum Kleverländischen Dialekt und zur Geschichte Kleves gefunden, wie zum Beispiel: Kleverländische Geschichte, För Land en Lüj und Kleefs Platt.“ Die beiden Sprachbegeisterten fuhren fort: „Kleefs Platt ist eine Plattform, auf der jeder Beiträge veröffentlichen kann.
Als wir dort Bilder von Wörterbüchern wie ‚Ons Platt ons Modersproak‘, ‚Onsen t’ Hüs‘ (Sprichwörter) und ‚Wortschatz des unteren Niererrheins‘ veröffentlichten, erhielten wir einige Reaktionen und viele Likes.
Das brachte uns auf die Idee, auch Texte, Anekdoten, Gedichte und Sätze – manchmal auch einzelne Wörter – im Dialekt auf dieser Plattform zu veröffentlichen, sie ins Deutsche und Niederländische zu übersetzen, zu kommentieren und die Leser um Feedback zu bitten.“
Auffällig war, dass fast alle Antworten aus dem deutschen Raum kamen. „Deshalb möchten wir auch die niederländische Seite einbeziehen. Außerdem suchen wir noch jemanden aus dem deutschen Raum, der regelmäßig mit uns gemeinsam auf Kleefs Platt Beiträge verfasst.“
Ziel ist es, eine Brücke zwischen den deutschen und niederländischen Gebieten zu schlagen, in denen Kleverländisch gesprochen wurde und wird, um das Interesse an diesem Dialekt zu fördern.
Für ältere Generationen beiderseits der Grenze mag dies ein Gefühl der Zusammengehörigkeit und Erinnerungen an ihre Jugend wecken. Für junge Menschen bietet es einen Einblick in den Dialekt und die Lebensweise der gesamten Region, in der Kleverländisch gesprochen wurde und in der sich die Menschen beiderseits der heutigen Grenze problemlos verständigen konnten.
Siehe die Webseiten: Kleefs Platt (Facebook), www.förlandenlüj.de, www.plattsatt.de (beide auch auf Facebook). Reaktionen, Fragen und Kommentare sind willkommen: Jan Koers, jhnkoers@gmail.com
Wilm Janssen en Jan Koers ontdekten in een gesprek beiden gefascineerd te zijn door het feit dat aan beide zijden van de grens langs de Rijn ondanks alle varianten vrijwel hetzelfde dialect gesproken wordt, ook al wordt er tegenwoordig veel minder dialect gesproken dan in onze jeugd.
We hebben ons dan ook al een aantal jaren in de dialecten, die het Kleverlands genoemd worden, verdiept en zagen daardoor de sterke overeenkomsten tussen het Duitse Plat van het Kleefse gebied en de dialecten van de Liemers en de Oost Betuwe en zelfs het Arnhemse stadsdialect.
Wij beiden zijn ook sterk geïnteresseerd in de historie en de culturen van het hele gebied tussen Arnhem – Didam en Krefeld – Duisburg.
Wij ontdekten, dat er op Facebook een aantal pagina’s waren m.b.t. het Kleefse dialect en de Kleefse historie zoals: Kleverländische Geschichte, För Land en Lüj en Kleefs Platt.
Kleefs Platt is een platform waar iedereen zelf wat op mag plaatsen. Toen daar afbeeldingen van de (woorden}boeken: Ons Platt ons Modersproak, Onsen t’ Hus (spreekwoorden) en Wortschatz des unteren Niererrheins op geplaatst werden kwamen er enkele reacties en een aantal likes.
Dat bracht ons op het idee om op dat platform teksten, anekdotes, gedichten en zinnetjes, soms losse woorden in het dialect te plaatsen, deze te vertalen in het Duits en in het Nederlands. Vervolgens deze van commentaar te voorzien en de lezers vragen daarop te reageren.
Wel constateerden we dat er vrijwel alleen reacties van de Duitse zijden waren en daarom willen we ook de Nederlandse zijde proberen te activeren.
Verder zoeken we nog iemand aan de Duitse zijde om samen met ons om de zoveel tijd een bijdrage te leveren aan het platform van Kleefs Platt.
Ons doel met deze activiteit is om een brug te slaan tussen de Duitse en de Nederlandse gebieden waar het Kleverlands gesproken werd en wordt, om de interesse in het gebruik van dit dialect te vergroten.
Voor de oudere generaties aan beide zijden van de grens kan dat mogelijk een gevoel van verwantschap oproepen en herinneringen aan de tijd van de eigen jeugd. Voor jongeren kan het een inkijkje vormen in het dialect en de leefwijze in het hele gebied waar het Kleverländisch gesproken werd en men elkaar aan beide zijden van de huidige grens probleemloos kon verstaan.
Zie de sites: Kleefs Platt (Facebook), www.förlandenlüj.de , www.plattsatt.de (beide eveneens op Facebook)
